Afdrukken

Wat is cariës?

Kies met cariësCariës (ook wel tandbederf genoemd) is een langdurig proces waarbij tandglazuur oplost, gezond tandweefsel verloren gaat en uiteindelijk gaatjes kunnen ontstaan. Meestal is het natuurlijk evenwicht tussen het tandglazuur en de omgeving in de mond verstoord. Hierbij speelt tandplak een belangrijke rol.

In tandplak bevinden zich veel bacteriën die suikers omzetten in zuren. Deze zuren kunnen het glazuur aantasten en poreus maken. Men spreekt dan van ‘ontkalking’. Dit gebeurt na elke maaltijd of tussendoortje en wordt met populaire termen ook wel de ‘zuuraanval’ genoemd.

Via smalle kanaaltjes in het glazuur baant de cariës zich vervolgens een weg naar het binnenste van de tand: het tandbeen en de pulpa. Als ook het tandbeen aangetast wordt door cariës, verzwakt de tand of kies en kan deze zelfs afbreken.

Diagnostiek van cariës

Cariës kan met het blote oog voor de tandarts waarneembaar zijn. Een beginstadium van ontkalking ziet eruit als een dof wit plekje op het tandglazuur. Dit kan door goede mondhygiëne nog verdwijnen. Een verder gevorderd stadium van ontkalking (we spreken dan van een ‘gaatje’) herstelt het glazuur zich niet meer, en is herkenbaar aan een geel of bruinig vlekje op tand/kies.

Ook röntgenfoto’s spelen een belangrijke rol bij de diagnostiek van tandbederf. Zo’n 75% van de gaatjes op de plaatsen waar buurkiezen tegen elkaar aan liggen blijven onopgemerkt als het onderzoek tot inspectie van het gebit beperkt wordt. Zie röntgenfoto links. Op een foto is een gaatje zichtbaar als een donkere vlek.

Behandeling: vullingen

2im4Als tandweefsel door cariës is aangetast, is het nodig het aangetaste weefsel te verwijderen en het gaatje te vullen met een vulmateriaal. Op deze manier wordt het proces tot staan gebracht en wordt onnodig verlies van tanden en kiezen door vergaande cariës voorkomen.

Voor het vullen van gaatjes kan uit verschillende materialen worden gekozen: amalgaam en wit vulmateriaal.

  • Amalgaam
    Amalgaam is een verbinding van zilver, kwik en andere metalen en wordt reeds lang gebruikt in de tandheelkunde als vulmateriaal. Het is een sterk en goedkoop materiaal, dat vooral geschikt is voor het maken van grote vullingen. Nadeel is, dat er ook gezond weefsel moet worden weggeboord om de amalgaamvulling voldoende houvast te geven in de tand of kies.

Preventie van cariës

Bij de halfjaarlijkse controle kan tandplak en tandsteen worden verwijderd en kunnen gaatjes in een vroeg stadium door de tandarts worden herkend (al dan niet met preventieve röntgenfoto’s elke drie jaar) en worden behandeld.

2im4

Grondig poetsen met fluoride-bevattende tandpasta en een goede mondhygiëne spelen een sleutelrol bij de preventie van cariës. Met poetsen moet liefst al vroeg in de kindertijd (na het doorbreken van de eerste tandjes) worden begonnen. Op indicatie wordt een fluoridebehandeling gegeven. Van fluoride is bekend, dat het het tandglazuur weer kan versterken en helpt bij herstel. Ook het aanpassen van het eetpatroon kan ertoe bijdragen dat cariës vermindert. Vooral het minderen van suiker in het voedsel is gunstig. Tevens is het raadzaam niet veel verschillende tussendoortjes te eten, maar het snoepen te beperken tot één moment van de dag naast de gebruikelijke maaltijden. Hiermee beperkt u het aantal zuuraanvallen op uw gebit. Tussen deze zuuraanvallen in heeft het glazuur de tijd om enigszins te herstellen. Tandenpoetsen na de maaltijd of het gebruik van gebitsverzorgende kauwgom heeft ook een gunstige invloed.

Wees voorzichtig met poetsen na het eten van zure dranken of spijzen zoals koolzuurhoudende dranken, fruit, vruchtensappen en yoghurtproducten.

Als ondanks een goede mondhygiëne en goede eetgewoonten toch gaatjes ontstaan en er diepe groeven te zien zijn in het gebit, kan men er bij kinderen voor kiezen de diepe groeven dicht te lakken (Sealen)